Meer zonnestroom zelf gebruiken: zo verhoog je je eigen verbruik
Zonnepanelen produceren vaak juist op momenten waarop je woning relatief weinig stroom gebruikt. Door elektriciteitsverbruik beter af te stemmen op zonnige uren, kun je een groter deel van je eigen productie direct benutten en minder stroom terugleveren.
Zonnepanelen en je elektriciteitsverbruik lopen niet automatisch gelijk. Op een zonnige werkdag kunnen je panelen rond het middaguur veel stroom produceren terwijl er in huis weinig gebeurt. In de avond, wanneer koken, verlichting en andere apparaten juist stroom vragen, produceren de panelen weinig of niets meer.
Zolang je kunt salderen, is dat verschil financieel minder zichtbaar. Tot en met 2026 kun je teruggeleverde elektriciteit nog verrekenen met elektriciteit die je op een ander moment van het net afneemt.
Vanaf 1 januari 2027 stopt die verrekening. Voor teruggeleverde stroom ontvang je dan een vergoeding, terwijl stroom die je direct achter de meter gebruikt voorkomt dat je dezelfde hoeveelheid elektriciteit van het net hoeft af te nemen.
Daardoor wordt eigen verbruik belangrijker: het deel van de elektriciteit uit je zonnepanelen dat je direct in je eigen woning gebruikt.
Waarom wordt eigen verbruik belangrijker?
Na het verdwijnen van salderen ontstaat een duidelijker financieel verschil tussen stroom die je zelf gebruikt en stroom die je aan het elektriciteitsnet levert.
Direct gebruiken
Gebruik je een kilowattuur zonnestroom direct in huis, dan hoef je die kilowattuur niet op dat moment van je energieleverancier te kopen.
Terugleveren
Heb je de stroom niet nodig, dan gaat deze het net op. Vanaf 2027 ontvang je daarvoor een terugleververgoeding in plaats van dat je de stroom kunt salderen.
Later weer inkopen
Gebruik je ’s avonds elektriciteit terwijl je zonnepanelen niet meer produceren, dan neem je opnieuw elektriciteit af van het net tegen de voorwaarden van je energiecontract.
Je eigen zonnestroom hoeft niet eerst het elektriciteitsnet op
Elektriciteit die rechtstreeks van je zonnepanelen naar een apparaat in je woning gaat, wordt achter je elektriciteitsmeter gebruikt.
Over deze direct zelf gebruikte elektriciteit betaal je geen energiebelasting en geen kosten aan je energieleverancier. Dat verandert niet wanneer de salderingsregeling in 2027 stopt.
Het doel is daarom niet per se om zo weinig mogelijk terug te leveren. Het gaat er vooral om dat je slim kijkt welke elektriciteitsvraag je zonder veel moeite kunt verschuiven naar uren waarin je zelf stroom produceert.
Lees wat er in 2027 verandert →Hoe beter productie en verbruik samenvallen, hoe groter het deel dat je direct zelf gebruikt.
Welke apparaten kun je overdag gebruiken?
Niet ieder stroomverbruik kun je verplaatsen. Maar bij verschillende huishoudelijke apparaten maakt het nauwelijks uit of ze om negen uur ’s avonds of om één uur ’s middags draaien.
Wasmachine
Laat de wasmachine waar mogelijk draaien tijdens de uren waarin je zonnepanelen produceren. Een uitgestelde start maakt dit ook mogelijk wanneer je niet thuis bent.
Vaatwasser
In plaats van standaard ’s nachts kun je de vaatwasser overdag laten draaien wanneer er voldoende eigen productie is.
Wasdroger
Een elektrische droger vraagt relatief veel vermogen. Wie hem toch gebruikt, kan het gebruik zoveel mogelijk naar zonnige uren verplaatsen.
Kleine apparaten
Ook opladen van accu’s, gereedschap en andere apparaten kun je waar mogelijk op momenten met zonneproductie plannen.
Je hoeft niet de hele dag naar de zon te kijken
Veel moderne apparaten hebben een timer of uitgestelde start. Daarmee kun je bijvoorbeeld ’s ochtends instellen dat de vaatwasser of wasmachine enkele uren later begint.
Slimme stekkers en energiemanagementsystemen kunnen nog een stap verder gaan. Die kunnen apparaten op vaste tijden aansturen of in sommige gevallen reageren op elektriciteitsproductie, verbruik of energieprijzen.
Dat hoeft niet direct ingewikkeld te worden. Voor veel huishoudens is het verschuiven van een paar grote verbruikers al de eenvoudigste eerste stap.
Thuis laden kan veel zonnestroom opnemen
Een elektrische auto heeft een grote accu en kan daardoor veel meer elektriciteit gebruiken dan een wasmachine of vaatwasser.
Staat de auto regelmatig overdag thuis, dan kan laden tijdens zonnige uren een effectieve manier zijn om een groter deel van je productie zelf te gebruiken.
Sommige laadoplossingen kunnen het laadvermogen aanpassen aan de hoeveelheid elektriciteit die je zonnepanelen op dat moment produceren. Daardoor kan de auto meer van het overschot opnemen voordat dit naar het net gaat.
Dit bepaalt wat mogelijk is
- Of de auto overdag thuis staat
- Hoeveel zonnepanelen je hebt
- Het vermogen van je laadpunt
- De laadmogelijkheden van de auto
- Of slim laden wordt ondersteund
- Je dagelijkse rijafstand
Ook een warmtepomp of elektrische boiler kan helpen
Woningen worden steeds vaker elektrisch verwarmd. Dat creëert nieuwe mogelijkheden om een deel van de energievraag te laten samenvallen met zonneproductie.
Warmtepomp
Afhankelijk van het systeem kan een warmtepomp een deel van zijn elektriciteitsgebruik verschuiven naar momenten waarop je zelf stroom produceert.
Warm water
Een voorraadvat kan warmte bewaren. Daardoor kan elektriciteit overdag worden gebruikt om warm water voor een later moment te maken.
Regeling blijft belangrijk
Het comfort en de efficiëntie van het verwarmingssysteem blijven leidend. Het heeft weinig zin om onnodig energie te gebruiken alleen omdat de zon schijnt.
Meer zelf gebruiken betekent niet méér stroom verspillen
Een hoger eigen verbruik is pas interessant wanneer de gebruikte elektriciteit ook daadwerkelijk nuttig is.
Een apparaat extra laten draaien omdat je anders stroom zou terugleveren, levert geen echte besparing op. Je verschuift dan geen verbruik, maar creëert nieuw verbruik.
De interessantste maatregelen zijn daarom activiteiten die je toch zou uitvoeren, maar die flexibel genoeg zijn om naar een ander moment van de dag te verplaatsen.
Bekijk hoeveel je daadwerkelijk teruglevert
Zonder inzicht in je verbruik is het lastig om te bepalen welke maatregel in jouw woning werkelijk verschil kan maken.
Bekijk je productie
De app van je omvormer laat meestal zien hoeveel elektriciteit je zonnepanelen per dag, maand en jaar produceren.
Bekijk je teruglevering
Via je slimme meter of energie-app kun je zien hoeveel elektriciteit daadwerkelijk aan het elektriciteitsnet wordt geleverd.
Vergelijk de twee
Productie en teruglevering zijn niet hetzelfde. Het verschil wordt grotendeels veroorzaakt door stroom die direct in je woning is gebruikt.
Zoek de grote verbruikers
Kijk vervolgens welke apparaten veel elektriciteit vragen en of een deel daarvan eenvoudig naar zonnige uren kan worden verschoven.
Heb je voor een hoger eigen verbruik een thuisbatterij nodig?
Nee. Een thuisbatterij is één manier om het tijdsverschil tussen productie en verbruik te verkleinen, maar zeker niet de enige.
Het verschuiven van bestaande verbruikers is eenvoudiger en vraagt vaak weinig of geen extra investering. Pas wanneer je weet hoeveel stroom je ondanks die maatregelen blijft terugleveren, kun je beter beoordelen hoeveel opslag daadwerkelijk bruikbaar zou zijn.
Een batterij heeft bovendien een aanschafprijs, beperkte capaciteit en een eindige levensduur. De financiële uitkomst hangt daarom van veel meer af dan alleen het einde van de salderingsregeling.
Thuisbatterij na salderen bekijken →Eigen verbruik en je energiecontract horen bij dezelfde rekensom
Ook wanneer je meer zonnestroom zelf gebruikt, zul je doorgaans nog elektriciteit afnemen én terugleveren.
Daarom blijven het leveringstarief, de terugleververgoeding, eventuele terugleverkosten en andere voorwaarden van je energiecontract belangrijk.
Een huishouden dat relatief weinig teruglevert kan bovendien anders uitkomen dan een woning met een grote zonne-installatie en veel overschot.
Energiecontract met zonnepanelen →Kijk naar het geheel
- Jaarlijkse afname
- Jaarlijkse teruglevering
- Direct eigen verbruik
- Leveringstarieven
- Terugleververgoeding
- Terugleverkosten
- Vaste contractkosten
Waarom eigen verbruik richting 2027 meer aandacht krijgt
De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. De Rijksoverheid wijst erop dat direct gebruik van zelf opgewekte elektriciteit dan financieel aantrekkelijk blijft en tegelijkertijd de belasting van het elektriciteitsnet kan verminderen.
Kijk hoeveel je opwekt, gebruikt en teruglevert
Met die drie cijfers kun je veel beter beoordelen welke aanpassingen, contractvoorwaarden of investeringen voor jouw woning werkelijk relevant zijn.