Welke verwarming past bij jouw woning?
Een cv-ketel, hybride warmtepomp, volledig elektrische warmtepomp of vloerverwarming werkt niet in iedere woning hetzelfde. Isolatie, warmteafgifte, warmwatergebruik en je huidige installatie bepalen samen welke oplossing logisch is.
Verwarming is meer dan het apparaat dat warmte produceert. De ketel of warmtepomp vormt slechts één onderdeel van een groter systeem.
Ook isolatie, leidingen, radiatoren, vloerverwarming, thermostaat, ventilatie en warmwatergebruik bepalen hoe comfortabel en efficiënt de woning kan worden verwarmd.
Daardoor bestaat er niet één verwarmingsoplossing die voor ieder huis automatisch de beste keuze is. Een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming vraagt iets anders dan een oudere woning met kleine radiatoren en veel warmteverlies.
De logische volgorde is daarom: eerst de warmtevraag van de woning begrijpen, daarna het verwarmingssysteem kiezen.
Wat bepaalt welke verwarming geschikt is?
Vier onderdelen hebben veel invloed op de keuze.
Isolatie
Hoe minder warmte een woning verliest, hoe lager het vermogen dat nodig is om de woning comfortabel te houden.
Warmteafgifte
Radiatoren en vloerverwarming moeten voldoende warmte kunnen afgeven bij de temperatuur waarop het systeem werkt.
Warm water
Douchen, baden en ander warmwatergebruik beïnvloeden de capaciteit en opbouw van de installatie.
Bestaande installatie
Een bestaande cv-ketel, leidingnet en radiatoren kunnen invloed hebben op welke overstap technisch en financieel logisch is.
Welke mogelijkheden zijn er?
De belangrijkste systemen verschillen in energiebron, temperatuur en manier waarop ze met de woning samenwerken.
De cv-ketel kan op relatief hoge temperatuur verwarmen
Veel Nederlandse woningen worden nog verwarmd met een cv-ketel. Deze verwarmt water dat via leidingen naar radiatoren of vloerverwarming wordt gestuurd.
Een cv-installatie kan relatief hoge watertemperaturen leveren. Daardoor kan zij ook woningen met oudere radiatoren en een grotere warmtevraag verwarmen.
De vraag bij vervanging is daarom niet alleen welke nieuwe ketel nodig is, maar ook of dit het juiste moment is om het toekomstige verwarmingssysteem van de woning opnieuw te bekijken.
Meer over cv-ketels →Een warmtepomp werkt anders dan een cv-ketel
Een warmtepomp maakt niet simpelweg warmte door elektriciteit één op één om te zetten. Het systeem verplaatst warmte uit de omgeving naar de woning.
Daardoor kan een warmtepomp efficiënt verwarmen, maar het systeem werkt meestal het prettigst wanneer de woning met relatief lage watertemperaturen warm kan blijven.
Isolatie en voldoende grote warmteafgifte worden daardoor belangrijker.
Bekijk warmtepompen →Voor een warmtepomp kijk je naar
- Warmteverlies van de woning
- Isolatieniveau
- Radiatoren of vloerverwarming
- Beschikbare buitenruimte
- Geluid en plaatsing
- Elektrische aansluiting
Een hybride warmtepomp combineert twee warmtebronnen
Bij een hybride systeem neemt de warmtepomp een deel van de verwarming voor zijn rekening en blijft een cv-ketel beschikbaar.
Warmtepomp
Levert gedurende een groot deel van het jaar warmte voor de woning.
Cv-ketel
Kan bijspringen wanneer meer vermogen of hogere temperaturen nodig zijn.
Regeling
De installatie bepaalt welk systeem op een bepaald moment wordt ingezet.
Kan je woning warm blijven met lagere watertemperatuur?
Dit is een belangrijke vraag wanneer je naar een warmtepomp kijkt.
Een traditionele cv-installatie kan radiatoren voeden met relatief heet water. Een warmtepomp werkt doorgaans efficiënter met een lagere aanvoertemperatuur.
Daardoor moeten radiatoren of vloerverwarming bij lagere temperaturen nog steeds voldoende warmte aan de kamers kunnen afgeven.
Een groot verwarmd oppervlak kan met lagere temperatuur werken
Vloerverwarming verspreidt warmte over een groot oppervlak. Daardoor kan de vloer met relatief lage watertemperaturen toch voldoende warmte aan de ruimte afgeven.
Dat maakt vloerverwarming interessant in combinatie met een warmtepomp, maar ook met andere verwarmingssystemen.
De vloeropbouw, isolatie onder de vloer en gebruikte vloerafwerking hebben allemaal invloed op de werking.
Alles over vloerverwarming →Let bij vloerverwarming op
- Isolatie onder de vloer
- Type vloerconstructie
- Hartafstand van leidingen
- Aanvoertemperatuur
- Vloerafwerking
- Benodigde warmte per ruimte
Oude radiatoren hoeven niet altijd meteen vervangen te worden
Of bestaande radiatoren geschikt zijn, hangt af van hoeveel warmte ze bij een lagere watertemperatuur nog kunnen afgeven.
Grote radiatoren
Meer oppervlak betekent doorgaans dat bij lagere temperatuur nog relatief veel warmte kan worden afgegeven.
Convectoren
Sommige convectoren zijn specifiek ontwikkeld voor lage temperatuurverwarming.
Radiatorventilatoren
Extra luchtstroming kan bij bepaalde radiatoren de warmteafgifte vergroten.
Per kamer beoordelen
Een slaapkamer kan iets anders vragen dan een grote woonkamer met veel glas.
Isolatie verandert welke verwarming je nodig hebt
Wanneer dak, muren, vloer en ramen minder warmte verliezen, hoeft het verwarmingssysteem minder vermogen te leveren.
Daardoor kan een installatie die vóór isolatie krap zou zijn na verduurzaming ineens wel passen.
Dit is een belangrijke reden om grote isolatieplannen mee te nemen voordat een nieuwe warmte-installatie wordt gedimensioneerd.
Bekijk de isolatie van je woning →Waarom is een warmteverliesberekening belangrijk?
Een verwarmingssysteem moet op koude dagen voldoende warmte kunnen leveren om het warmteverlies van de woning te compenseren.
Een warmteverliesberekening maakt per ruimte of voor de woning als geheel inzichtelijk hoeveel vermogen daarvoor nodig is.
Dat helpt voorkomen dat een systeem veel te groot wordt gekozen of juist onvoldoende capaciteit heeft.
Vooral bij een warmtepomp is een goede dimensionering belangrijk voor comfort en efficiënt gebruik.
Verwarmen en douchen zijn twee verschillende warmtevragen
Een woning warm houden vraagt gedurende langere tijd relatief geleidelijk warmte. Een douche vraagt juist in korte tijd veel warm water.
Bij een cv-ketel wordt warm tapwater vaak direct gemaakt. Bij een volledig elektrische warmtepomp wordt warm water meestal in een voorraadvat opgeslagen.
Gezinsgrootte, douchegedrag en de aanwezigheid van bijvoorbeeld een bad bepalen daarom mede welk systeem en voorraadvolume nodig zijn.
Denk bij warm water aan
- Aantal bewoners
- Duur van het douchen
- Regendouche of standaard douche
- Gebruik van een bad
- Beschikbare ruimte voor een voorraadvat
- Gelijktijdig warmwatergebruik
Een warmtepomp verhoogt het elektriciteitsgebruik
Wanneer gasverwarming gedeeltelijk of volledig wordt vervangen door een warmtepomp, daalt het gasgebruik maar stijgt het elektriciteitsgebruik.
Dat betekent dat ook het energiecontract, eventuele zonnepanelen en de capaciteit van de elektrische installatie relevanter worden.
Kijk daarom bij een overstap niet alleen naar de verwarmingskosten, maar naar het totale energiegebruik van de woning.
Bekijk ook je energie →Bij een warmtepomp is de plek van de installatie belangrijk
Een buitenunit heeft voldoende lucht nodig en maakt tijdens gebruik geluid. De plaatsing verdient daarom aandacht voordat je een systeem kiest.
Afstand tot slaapkamers
Plaatsing vlak bij slaapkamerramen kan minder prettig zijn.
Buren
Ook de positie ten opzichte van aangrenzende woningen telt mee.
Luchtstroming
De unit moet voldoende vrije lucht kunnen aanzuigen en uitblazen.
Trillingen
Een goede montage helpt voorkomen dat trillingen via gevel of constructie worden doorgegeven.
De thermostaat is maar één deel van de regeling
Een moderne verwarmingsinstallatie kan zijn prestaties sterk beïnvloeden door de manier waarop hij wordt ingesteld.
Stooklijn, watertemperatuur, pompsnelheid, naregeling en temperatuurinstellingen kunnen allemaal invloed hebben op comfort en verbruik.
Vooral een warmtepomp werkt vaak prettiger wanneer de woning geleidelijk op temperatuur blijft in plaats van steeds sterk af te koelen en snel weer opgewarmd te moeten worden.
Vergelijk verwarmingsinstallaties op ontwerp, niet alleen op merk
Een bekende merknaam zegt weinig wanneer het systeem niet goed bij de woning is gedimensioneerd.
Vraag daarom hoe het benodigde vermogen is bepaald en welke aannames zijn gemaakt over isolatie, radiatoren en aanvoertemperatuur.
Bij een warmtepomp moet ook duidelijk zijn welke onderdelen zijn inbegrepen, waar de binnen- en buitenunit komen en welke aanpassingen aan elektra of leidingwerk nodig zijn.
Kijk verder dan alleen de aanschafprijs
Bij verwarming bestaan de totale kosten uit meer dan de prijs van het apparaat zelf.
Aanschaf
De installatie zelf en bijbehorende onderdelen vormen de eerste investering.
Aanpassingen
Radiatoren, leidingwerk, meterkast of vloer kunnen extra werk vragen.
Energiegebruik
De efficiency van het systeem en de warmtevraag van de woning bepalen een groot deel van de gebruikskosten.
Onderhoud en levensduur
Periodiek onderhoud en toekomstige vervanging horen bij de totale kosten over de levensduur.
Verzamel eerst informatie over je huidige woning
Jaarverbruik
Bekijk het gas- en elektriciteitsgebruik van meerdere jaren.
Isolatie
Noteer wat er aan dak, muren, vloer en glas is verbeterd.
Afgiftesysteem
Breng radiatoren, convectoren en vloerverwarming per ruimte in beeld.
Toekomstplannen
Houd rekening met verbouwing, isolatie, zonnepanelen en toekomstig elektriciteitsgebruik.
Verwarming moet bij de woning als geheel passen
Voor praktische informatie over isolatie, warmtepompen en verwarming gebruiken we onder meer Milieu Centraal. Voor actuele financiële regelingen rond duurzame installaties kun je de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland raadplegen.
Techniek, energieprijzen en subsidieregelingen kunnen wijzigen. Controleer bij een concrete investering daarom altijd de actuele productspecificaties en voorwaarden.
Milieu Centraal – Duurzaam verwarmen en koelen ↗
RVO – ISDE voor woningeigenaren ↗
Kies verwarming op basis van warmteverlies en dagelijks gebruik
Bekijk isolatie, warmteafgifte, warmwatergebruik en toekomstplannen voordat je verwarmingssystemen en offertes naast elkaar zet.